ميرزا علي خان ناصر الحكماء
20
حفظ صحت ( فارسى )
و قلل مرتفعه و درّههاى عميقه موجود و در جنوب صحارى و سواحل خليج فارس و بحر عمّان كه در مجاورت انها حرارت شديدى موجود است مشهود مىكردد و كليّه ايران را سه اقليم عمده است ( 1 ) ناحيهء سواحل بحر خزر كه اندكى مرتفع و غالبا حرارت انجا از حرارت هندوستان اشدّ و اقوى مىباشد ليكن زمستان هوا كمال ملايمت را دارد و فقط از حيثيّت رياح معتدلهء كه از بحر خزر عبور مىنمايد اندكى غير سالم مىباشد و هميشه بعلّت مجاورت با بحر مزبور و با مردابها و باطلاقهاى عديدهء كه در مازندران و كيلان موجود است مرطوب مىباشد ( 2 ) قطعهء فلات مركزى كه در شمال ان پاى تخت مملكت واقع و از تپّهها و كوههاى مرتفعه محدود كرديده است زمستان اين اقليم بالنّسبه سرد و تابستان ان بسيار كرم هبوب رياح خاصّه قريب باعتدالين كثير و شديد است در فصل تابستان ايام بسيار كرم ليكن ليالى انها هواى صاف خنكى دارد اسمان صاف و شبها نيكو و روشنائى قمر و كواكب مطبوع و حيرتانكيز است جبال كردستان و اذربايجان بعلّت رطوبت جنكلهاى انبوه و سردرهمى كه در حوالى انها واقع است زياده باعتدال نزديكست